Ζέστη ή κρύο για πόνους σε αρθρώσεις και μύες;

Ενημέρωση: Σεπτέμβριος 2026

Η ερώτηση ακούγεται σε κάθε φαρμακείο. Η απάντηση εξαρτάται λιγότερο από το πού πονάει και περισσότερο από το πόσο καιρό — και από το αν η περιοχή είναι πρησμένη.

Πότε έχει νόημα η ζέστη

Η ζέστη ταιριάζει σε ό,τι είναι δύσκαμπτο και σφιγμένο χωρίς να φλεγμαίνει οξέως: ο αυχένας μετά από μια μέρα στην οθόνη, η μέση μετά από δουλειά στον κήπο, οι μύες την επομένη της άθλησης. Χαλαρώνει τη μυϊκή μάζα και κάνει τους ιστούς πιο ελαστικούς, γι᾽ αυτό χρησιμοποιείται μάλλον πριν από την κίνηση παρά μετά.

Το ίδιο ισχύει για την πρωινή δυσκαμψία. Όποιος ξυπνά «σκουριασμένος» και μετά από δέκα λεπτά κίνησης νιώθει καλύτερα, ανήκει σε αυτή την ομάδα.

Πότε είναι καλύτερο το κρύο

Το κρύο ανήκει στον πρόσφατο τραυματισμό. Στραμπουληγμένος αστράγαλος, θλάση, τράβηγμα: τις πρώτες μία με δύο ημέρες η ψύξη μειώνει το οίδημα και τον πόνο. Το ίδιο ισχύει για άρθρωση πρησμένη, θερμή ή κόκκινη — εκεί η ζέστη θα χειροτέρευε τα πράγματα.

Τι κάνει η καψαϊκίνη

Τα θερμαντικά σκευάσματα σπάνια ζεσταίνουν πραγματικά. Η καψαϊκίνη, η καυτερή ουσία της πιπεριάς, προσδένεται σε υποδοχέα των νευρικών απολήξεων του δέρματος που κανονικά σηματοδοτεί τη ζέστη. Ο εγκέφαλος λαμβάνει λοιπόν μήνυμα «ζεστό», παρότι ένα θερμόμετρο δεν θα κατέγραφε τίποτα. Η καμφορά και η μενθόλη κάνουν το ίδιο με τους υποδοχείς του ψύχους — εξού και η δροσιστικά θερμαντική εναλλαγή πολλών εντριβών.

Από αυτό προκύπτουν τρία πρακτικά. Πλύνετε τα χέρια, αλλιώς η ουσία περνά από τα δάχτυλα στο μάτι. Καθόλου ζεστό ντους ή θερμαντικό έμπλαστρο αμέσως μετά, γιατί η πραγματική θερμότητα εντείνει αισθητά το ερέθισμα. Και μην περιδένετε σφιχτά.

Για τα σκευάσματα Capsicum ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων τηρεί μονογραφία της Ένωσης — περιγράφει όμως σαφώς καθορισμένα παρασκευάσματα με ορισμένη συγκέντρωση, όχι οποιοδήποτε καλλυντικό με το ίδιο φυτό στη συσκευασία.

Καλλυντικό ή φάρμακο — γιατί δεν είναι λεπτομέρεια

Οι εντριβές του ραφιού είναι κατά κανόνα καλλυντικά προϊόντα. Τι μπορούν να είναι και τι επιτρέπεται να γράφει η συσκευασία ορίζει ο ευρωπαϊκός κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1223/2009. Ένα καλλυντικό περιποιείται και αλλάζει την αίσθηση του δέρματος — δεν θεραπεύει ασθένεια. Αν παρ᾽ όλα αυτά μια συσκευασία υπόσχεται ίαση της οστεοαρθρίτιδας, αυτό δεν είναι προτέρημα αλλά προειδοποιητικό σημάδι.

Για τον ίδιο λόγο στη σελίδα μας για το Artodip Gel δεν θα βρείτε υποσχέσεις ίασης, αλλά σύνθεση, χρήση και όρια.

Πότε δεν αρκεί κανένα από τα δύο

Ούτε η ζέστη ούτε το κρύο αντικαθιστούν την εξέταση όταν

• η άρθρωση είναι πρησμένη, θερμή ή κόκκινη,
• οι ενοχλήσεις κρατούν πάνω από δύο εβδομάδες ή ξυπνούν τη νύχτα,
• ο πόνος ξεκίνησε μετά από πτώση ή ατύχημα,
• προστίθενται πυρετός, ακούσια απώλεια βάρους, μούδιασμα ή αδυναμία.

Τότε η σωστή διεύθυνση είναι το ιατρείο, όχι το φαρμακείο του σπιτιού.